تاثیر ارتودنسی بر گفتار و صحبت كردن
قابل چشم پوشی نخواهد بود. به صورت کلی درمان ارتودنسی فقط به جهت بهبود زیبایی لبخند نیست. بلکه تاثیر ارتودنسی بر گفتار یکی از مهم ترین مزایای این شیوه به شمار می آید که کمتر به آن پرداخته می شود. در این مقاله قصد داریم به نقش ارتودنسی در اصلاح تلفظ، بهبود بیان کلمات و جلوگیری از بروز اختلالات گفتاری بپردازیم.

اختلالات گفتاری ناشی از ناهنجاری های دندانی
در بسیاری از موارد ناهنجاری موجود در ساختار فک و دندان ها باعث بروز مشکلاتی در گفتار می شود. رایج ترین ناهنجاری هایی که باعث بروز مشکلات گفتاری می شود شامل موارد زیر است:
-
عارضه جلو بودن دندان های بالا یا اوربایت
-
عارضه انحراف فک یا کراس بایت
-
عارضه بسته نبودن کامل دندان ها یا اپن بایت
-
تراکم دندان ها یا بروز فاصله زیاد در بین آنها
این عارضه ها می توانند بر نحوه تلفظ حروف مختلف تاثیر گذاشته و باعث انتشار صداهای انفجاری شوند. این مشکلات در دوران کودکی قابل شناسایی هستند اما در دوران بزرگسالی می بایست با استفاده از درمان ارتودنسی برای درمان آنها اقدام کرد و از تاثیر ارتودنسی بر صحبت کردن بهره برد.
درمان ارتودنسی چگونه به بهبود گفتار منجر می شود؟
به صورت کلی تاثیر ارتودنسی بر گفتار با تراز کردن دندان ها و بهبود وضعیت فک نمایان می شود. در اصل درمان ارتودنسی فضای دهانی مناسب تری برای بروز حرکات زبان و لب ایجاد کرده و موارد زیر را بهبود می بخشد:

-
بهبود وضوح گفتار
-
افزایش هماهنگی بین عضلات دهان
-
کاهش فشار وارده بر زبان
-
اصلاح مسیر مربوط به جریان هوا در هنگام تلفظ کلمات
افرادی که از درمان ارتودنسی استفاده کرده اند، معمولاً پس از مدتی شاهد بهبود چشمگیر نحوه صحبت کردن خود می شوند. این موارد به عنوان تاثیر درمان ارتودنسی بر صحبت کردن شناخته خواهند شد.
بریس ها و تاثیر موقتی آنها بر گفتار
در روزهای ابتدایی استفاده از بریس های ارتودنسی، افراد ممکن است به دشواری بتوانند برخی از کلمات را تلفظ بکنند. این موضوع می تواند سبب ناراحتی بیماران شده و برخی تصور می کنند که این وضعیت دائمی خواهد بود. رایج ترین شکایات بیماران پیرامون این موضوع به موارد زیر مربوط می شود:

-
تلفظ نادرست س و ز
-
احساس انتشار صدای سوت مانند در هنگام صحبت کردن
-
بروز احساس سنگینی در قسمت زبان
باید توجه داشته باشید که این اختلالات به وجود آمده کاملاً موقتی بوده و در طی دو تا سه هفته به طور کامل کاهش پیدا می کنند. تمریناتی نظیر تکرار کلمات خاص یا خواندن با صدای بلند می تواند موجب این شود که عادت کردن به این وضعیت با سرعت بیشتری اتفاق بیفتد. در نتیجه اختلالات به وجود آمده نیز برطرف می گردند.
تمرینات گفتاری پس از شروع درمان ارتودنسی
پس از شروع درمان ارتودنسی و برای کسب نتایجی نظیر تاثیر ارتودنسی بر گفتار توصیه می شود تا بیماران تمرینات خاصی را انجام دهند. کاربردی ترین تمرینات پس از شروع درمان ارتودنسی شامل موارد زیر است:

-
تمرینات تنفسی:
این تمرینات به افزایش کنترل تنفس در هنگام گفتار کمک می کنند.
-
تلفظ صامت ها:
این تمرین شامل تلفظ حروفی نظیر س، ز ، ت و ش است که می بایست با دقت بالا انجام شو.
-
تمارین لب و زبان:
این تمارین به تقویت عضلات لب و زبان منجر شده که در فرایند گفتار اثرگذار هستند.
-
همکاری با گفتار درمانگر:
در موارد شدید بروز اختلال گفتار توصیه می شود تا به یک گفتار درمانگر مراجعه نموده و از درمان تخصصی بهره مند شوید.
استفاده از تمارین بالا به ویژه برای کودکان می تواند به بهبود سریع تلفظ و گفتار منجر شده و وضعیت صحبت کردن را بهبود ببخشد.
تاثیر نوع ارتودنسی بر گفتار
تاثیر ارتودنسی بر گفتار به نوع دستگاه ارتودنسی مورد استفاده نیز مربوط خواهد بود. به صورت کلی انواع دستگاه های ارتودنسی شامل موارد زیر هستند:

-
بریس های فلزی ثابت:
تاثیر این نوع بریس ها تاثیر کم و موقتی بر گفتار داشته و قابلیت تطبیق بالایی را برای بیماران به ارمغان می آورد.
-
بریس های زبانی یا لینگوال:
این نوع بریس ها بیشترین تاثیر منفی اولیه را بر گفتار فرد خواهند گذاشت.
-
الاینرهای شفاف نظیر اینویزیلاین:
تاثیر این نوع تجهیزات ارتودنسی کمترین تاثیرات منفی را بر گفتار وارد خواهند ساخت.
-
ارتودنسی های متحرک:
این نوع تجهیزات ارتودنسی با توجه به طراحی خاصی که دارند می توانند تاثیری متوسط بر نحوه گفتار بگذارند.
بنابراین انتخاب نوع ارتودنسی می تواند بر تاثیر درمان ارتودنسی بر صحبت کردن اثر گذارد. به همین جهت انتخاب این تجهیزات می بایست بر اساس سن، وضعیت دندان ها و وضعیت گفتاری صورت پذیرد.
چه کسانی بیشترین سود را از تاثیر ارتودنسی بر گفتار می برند؟
همانطور که اشاره شد درمان ارتودنسی برای همه افراد مناسب خواهد بود. اما گروه های زیر می توانند بیشترین تاثیر درمان های ارتودنسی بر صحبت کردن را تجربه کنند:

-
کودکانی که درگیر ناهنجاری فک مادرزادی هستند
-
بزرگسالانی که نمی توانند برخی از حروف را به درستی تلفظ کنند
-
افرادی که شغل آنها به نحوه بیان واضح و گفتار آنها وابسته خواهد بود نظیر معلمان، بازیگران و گویندگان
-
افرادی که دچار فشار زبان شده اند یا با اختلال زبان پیشرونده روبرو هستند
در موارد بالا می توان از ترکیب درمان ارتودنسی و گفتار درمانی استفاده نمود و نتایج چشمگیری را کسب کرد.
نگرانی های رایج پیرامون صحبت کردن حین استفاده از ارتودنسی
برخی از افراد تمایلی به استفاده از ارتودنسی ندارند. گرچه تاثیر ارتودنسی بر گفتار بر کسی پوشیده نیست، اما برخی از افراد نگران بروز اختلال در گفتار هستند. اما لازم است موارد زیر را مدنظر داشته باشید:

-
تاثیر بریس ها بر گفتار موقتی بوده و نهایتاً پس از دو هفته برطرف خواهد شد.
-
با تمرینات گفتاری مشکلات تلفظ حروف و کلمات با سرعت بیشتری برطرف می گردند.
-
نتیجه نهایی استفاده از درمان ارتودنسی بهبود دائم در وضعیت گفتار و تلفظ کلمات است.
به عبارت دقیق تر تاثیر درمان ارتودنسی بر گفتار پس از اتمام درمان نمایان خواهد شد. به همین جهت می توان آن را به عنوان یک سرمایه گذاری بلند مدت در زمینه مهارت های ارتباطی تلقی کرد.
سخن پایانی
برخلاف تصور عموم مردم، ارتودنسی تنها ابزاری برای زیباسازی دندان ها نیست. بلکه این روش درمانی با بهبود تلفظ و برطرف ساختن اختلالات گفتاری، گفتار فرد را بهبود می بخشد. به همین جهت تاثیر ارتودنسی بر گفتار یکی از مهم ترین نتایج آن به شمار می آید. در ابتدا مشکلاتی کوچک در گفتار ایجاد شود، اما این موارد موقتی بوده و با صبر و تمرین برطرف می گردند. در نهایت وضعیت گفتار به شکل قابل توجهی بهبود بخشیده شده و صحبت کردن به شکلی روان و واضح برای فرد امکان پذیر خواهد بود.
سوالات تداول
آیا درمان ارتودنسی می تواند مشکلات تلفظ کلمات را به صورت کامل برطرف سازد؟
بله در بسیاری از موارد درمان ارتودنسی با اصلاح موقعیت دندان ها و فک می تواند فضای بیشتری را برای حرکات زبان و لب ها فراهم آورد. این کار می تواند به بهبود یا حتی حذف کامل مشکلات تلفظی مانند تلفظ نادرست حروف س، ش و ز منجر شود. این نتایج مخصوصاً اگر از گفتار درمانی استفاده شود، بیشتر قابل انتظار خواهد بود.
چه مدت پس از گذاشتن بریس گفتار فرد به حالت طبیعی باز می گردد؟
در بسیاری از موارد اختلالات جزئی گفتار در هفته اول یا دوم برطرف خواهند شد. در اصل زبان و عضلات دهان به تجهیزات درمانی عادت کرده و گفتار به حالت عادی خود باز می گردد.
آیا درمان ارتودنسی برای بزرگسالان نیز موثر است؟
قطعاً. هرچند تاثیر ارتودنسی بر گفتار در سنین پایین بیشتر خواهد بود، اما این درمان می تواند برای بزرگسالان نیز اثربخش باشد. بزرگسالانی که از اختلالات گفتار رنج می برند، می توانند از درمان ارتودنسی همزمان با گفتار درمانی استفاده کرده و نحوه صحبت کردن خود را بهبود ببخشند.
در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون تاثیر درمان ارتودنسی بر گفتار می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.
همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره به مطب دکتر پروین خرازی مراجعه کنید