آپنه خواب در ارتودنسی: راهکاری برای بهبود کیفیت خواب و سلامت دهان و دندان
درمان آپنه خواب در ارتودنسی یکی از مهم ترین روش های درمانی است که برای درمان این اختلال خواب به کار برده می شود. در اصل وقفهٔ تنفسی زمانی اتفاق می افتد که تنفس فرد با مشکل روبرو شده و فرد نمی تواند در زمان خواب تنفس عادی را تجربه نماید. این اختلال می تواند در نهایت به بروز اختلالات دیگری منجر گردد. به همین جهت استفاده از ارتودنسی برای درمان این عارضه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و می تواند به بهبود وضعیت سلامت بیمار کمک کند.
آپنه خواب چیست و چگونه سلامت را تحت الشعاع قرار می دهد؟
همان طور که اشاره شد، آپنه خواب به عنوان یک اختلال تنفسی شناخته می شود که انواع مختلفی دارد. این اختلال زمانی بروز پیدا می کند که مسیر ورودی هوا به سمت شش ها مسدود شده و تنفس فرد مختل گردد. این اختلال به طور معمول به پدیده هایی نظیر خروپف، کاهش کیفیت خواب و افت سطح اکسیژن خون منجر می گردد. به همین دلیلی است که درمان این عارضه موجب بهبود کیفیت زندگی و سلامت عمومی بدن منجر می گردد. رایج ترین علائم بروز وقفهٔ تنفسی شامل موارد زیر است:
-
خروپف:
یکی از رایج ترین عارضه های آپنه خواب، بروز خروپف های بلند است که به صورت مکرر بروز پیدا می کنند. این عارضه معمولا توسط اطرافیان تشخیص داده می شود و گاها نیز بی اهمیت تلقی می گردد.
-
احساس خستگی در طول روز:
هر چقدر کیفیت خواب شبانه کاهش یابد، فرد در طول روز احساس خستگی بیشتری را تجربه خواهد کرد. بدین ترتیب فرد در انجام وظایف خود با سستی روبرو شده و در نتیجه عملکرد آن کاهش پیدا می کند.
-
افت تمرکز و حافظه:
خواب با کیفیت موجب تثبیت حافظه و سایر فرآيندهای شناختی است. به همین جهت، زمانی که خواب فرد با مشکل روبرو می شود، فرآيندهای شناختی نظیر تمرکز و حافظه افت کرده و با اختلال روبرو می گردند. این مورد مخصوصا برای افرادی که در مشاغل حساس مشغول به فعالیت هستند می تواند مشکل ساز باشد.
-
بروز سردرد صبحگاهی:
کاهش سطح اکسیژن خون می تواند به بروز سردرد منتج گردد. افرادی که از آپنه خواب رنج می برند، معمولا این سردرد را در اوایل صبح تجربه خواهند کرد.
ارتباط بین وقفهٔ تنفسی و ارتودنسی
درمان آپنه خواب در ارتودنسی به عنوان یکی از رایج ترین درمان های این عارضه در نظر گرفته می شود. در این روش، پزشک با استفاده از ارتودنسی تغییراتی را در فک و مجرای تنفسی ایجاد می کند. این تغییر ایجاد شده می تواند مسیر ورودی هوا را باز کرده و جریان اکسیژن را به طرز چشمگیری افزایش دهد. بدین ترتیب، میزان اکسیژن خون افزایش یافته و این عارضه نیز برطرف می گردد.
ارتودنسی چگونه مشکل آپنه خواب را برطرف می کند؟
-
اصلاح ناهنجاری ها:
بروز اختلال آپنه خواب می تواند از عوامل مختلفی ناشی شود. یکی از عوامل، ناهنجاری های موجود در فک بالا و پایین است که به واسطه ارتودنسی قابل حل خواهد بود. این متد درمانی می تواند وضعیت فک ها را با تغییر روبرو کرده و مسیر هوایی را باز کند. به عنوان مثال جابجا شدن وضعیت فک ها و قرار گیری آن ها در وضعیت درست به باز شدن مسیر اکسیژن منجر می گردد و بدین ترتیب کیفیت خواب نیز افزایش می یابد.
-
اصلاح وضعیت دندان ها:
اشکال در کنار هم قرار گرفتن دندان ها و نامرتب بودن آن ها یکی دیگر از عوامل بروز آپنه خواب است. به همین جهت، ارتودنسی با بهبود وضعیت دندان ها فرآیند تنفس را به طرز چشمگیری بهبود می بخشد. علاوه بر این، مرتب شدن دندان ها می تواند به بهبود بعد زیبایی شناختی نیز کمک کند.
انواع متدهای ارتودنسی برای درمان وقفهٔ تنفسی
درمان اختلال آپنه خواب به روش های متعددی انجام می گردد که بسته به وضعیت بیمار و ترجیحات آن متفاوت هستند. به طور معمول پزشکان شیوه درمانی را بر اساس سن بیمار، وضعیت بیماری وی و سایر متغیرهای موجود مشخص می کنند. رای ترین شیوه های درمانی مورد استفاده شامل موارد زیر هستند:
-
تجهیزات دهان و دندان:
تجهیزات درمانی دهان و دندان معمولا به شکل شخصی سازی شده ساخته می شوند و در اختیار بیمار قرار می گیرند. این استفاده از این تجهیزات یک هدف عمده را به دنبال دارد و آن کاهش ناهنجاری های فک و دندان ها و باز کردن فضای تنفس است. این دستگاه ها فایل تنظیم بوده و استفاده از آن ها برای بیماران راحتی را به ارمغان خواهد آورد.
- جراحی:
برخی از بیماران از مشکلات شدید دهان و فک رنج می برند که به راحتی قابل درمان نیست. در این موارد ممکن است با صلاحدید پزشک معالج، از جراحی های ارتودنسی استفاده شود. این نوع جراحی ها با هدف بهبود وضعیت فک و رفع ناهنجاری های آن انجام می شوند. یکی از رایج ترین روش های جراحی فک که برای آپنه خواب نیز کاربرد دارد، جلو کشیدن فک عقب است. اگرچه این روش درمانی دوره بهبودی طولانی تری دارد، اما نتایج ماندگارتری را نیز به همراه خواهد داشت.
-
دستگاه های گسترش فک:
این دستگاه ها یکی از روش های درمان آپنه خواب هستند که با گسترش فک بالا، مسیر ورود اکسیژن به بدن را باز می کنند. این نوع از تجهیزات درمانی معمولا برای کودکان و نوجوانان مورد استفاده قرار می گیرند. زیرا وقتی فک بیمار قابلیت رشد دارد، استفاده از این روش به نتایج بهتری منجر می گردد.
اهمیت تشخیص به موقع آپنه خواب در ارتودنسی
یکی از نکاتی که در درمان آپنه خواب اهمیت دارد، تشخیص به موقع این عارضه است. زیرا بروز اختلال آپنه خواب می تواند در نهایت به بروز اختلالات شدیدتری نظیر مشکلات قلبی، دیابت و فشار خون منجر گردد. به همین جهت، تشخیص به موقع و استفاده از روش های درمان ارتودنسی می تواند از بروز عارضه های دیگر جلوگیری نماید. همچنین تشخیص به موقع دست پزشک را باز می گذارد تا از بهترین روش درمانی برای بیمار استفاده نماید.
در صورت بروز علائم زیر، استفاده از روش ارتودنسی برای وقفهٔ تنفسی صورت می پذیرد:
-
خروپف شدید:
بروز این عارضه می تواند بیانگر وجود انسداد در سیستم تنفس فرد باشد.
-
تنگی نفس:
این عارضه معمولا به شکل فطع و وصل شده تنفس در خواب بروز پیدا می کند.
-
مشکل در گفتار:
در برخی موارد فرد با مشکلاتی در گفتار روبرو می گردد که نیاز به مداخله ارتودنسی را بیش از پیش تقویت می نماید.
-
تغییر در وضعیت فک:
همان طور که اشاره شد، ناهنجاری های دهان و دندان می تواند به بروز اختلال آپنه منجر گردد. علاوه بر این، این عارضه می تواند عوارض ظاهری دیگری را نیز ایجاد نماید.
مزایای درمان آپنه خواب در ارتودنسی
به صورت کلی استفاده از درمان آپنه خواب در ارتودنسی می تواند مزایای بسیار را به همراه داشته باشد. یکی از مهمترین این مزایای بهبود کیفیت خواب بیمار است. زیرا با باز شدن مسیر اکسیژن در سیستم تنفسی فرد، اکسیژن بیشتری وارد بدن و خون شده و کیفیت سلامت عمومی و خواب فرد را به طرز چشمگیری بهبود می بخشد. همچنین استفاده از این درمان به برطرف شدن ناهنجاری های دهان و دندان منجر گردیده و در نتیجه خروپف را نیز کاهش می دهد. بدین ترتیب، به برطرف شدن وقفهٔ تنفسی، ریسک بروز اختلالاتی نظیر دیابت و فشار خون نیز برطرف می گردد.
در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون وقفه یا آپنه خواب در ارتودنسی می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.
همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره به مطب دکتر پروین خرازی مراجعه کنید
