غدد بزاقی و انواع مشکلات و درمان آنها

غدد بزاقی بخشی از ناحیه دهان و دندان های شما را تشکیل می دهند. وجود این غدد برای سلامتی شما اهمیت بسیار زیادی دارد. گاهی این غدد دچار مشکلاتی می شوند و روی برخی از درمان ها از جمله ارتودنسی تاثیر می گذارند. رد این مطلب قصد داریم هر یک از مشکلاتی که این غدد ایجاد می کنند و نحوه درمان را برای شما شرح دهیم. این مقاله انواع، علل و درمان عفونت این غدد را پوشش می دهد.

 

 

انواع غدد بزاقی

برای هر فردسه جفت غده اصلی می باشد که یکی از هر جفت در دو طرف صورت قرار دارند. هر یک از غده های بزاقی می توانند دچار عفونت شوند. غدد اصلی بزاقی عبارتند از:

 

غدد پاروتید

این غدد در داخل گونه ها قرار دارند و از بالای گوش شروع می شوند و تا فک ادامه پیدا می کنند. اینها بزرگترین غده های بزاقی هستند.

 

غدد زیر فکی

این غدد در پشت فک پایین، زیر زبان و چانه قرار دارند. این غدد دومین غده های بزاقی بزرگ هستند.

 

 

 

غدد زیر زبانی

این غدد  در کناره های زبان و زیر فک پایین قرار دارند. این غدد کوچکترین غده های بزاقی اصلی هستند. غدد پاروتید و زیر فکی بیشتر مستعد عفونت هستند. اگر عفونت غده های بزاقی خیلی سریع اتفاق افتد، پزشک ممکن است آن را عفونت حاد تشخیص دهد. عفونت های مربوط به انسداد یا باریک شدن لوله ها نیز ممکن است به تدریج تشکیل شوند.

 

 

مشکلات غدد بزاقی

عفونت

عفونت زمانی ایجاد می شود که باکتری یا ویروس مضر در غدد بزاقی جمع شده باشد. همانطور که پیشتر گفتیم، این غدد در سر و گردن قرار دارند و بزاق تولید می کنند. عفونت غده های بزاقی بیشتر در دو غده اصلی ایجاد می شود.

عفونت غدد بزاقی یا سیالادنیت متاثر از وجود انسداد در مجرای بزاقی است که التهاب ایجاد می کند. علاوه بر این عفونت منجر به درد، حساسیت و تورم در این نواحی می شود.

 

 

 

علل عفونت غده های بزاقی

عفونت ممکن است باکتریایی یا ویروسی باشد. استافیلوکوکوس اورئوس شایع ترین علت باکتریایی و عفونت غده های بزاقی است. سایر باکتری ها و ویروس هایی که می توانند وارد این غدد شوند و باعث عفونت شوند، به ترتیب عبارتند از:

باکتری استرپتوکوک

باکتری های کلیفرم

ویروس اوریون

اچ آی وی

ویروس کوکساکی

پارا آنفلوآنزا انواع 1 و 2

ویروس تبخال

ویروس آنفولانزای A

عفونت غده‌های بزاقی معمولاً بر اثر کاهش جریان بزاقی و یا انسداد این غدد بوجود می آید. انسداد به نوبه خود باعث التهاب می شود و غدد را در برابر عفونت آسیب پذیرتر می کند.

 

علائم عفونت غده بزاقی

فردی که دچار عفونت در غده های بزاقی می شود، ممکن است علایم و نشانه های زیر را داشته باشد:

تب

لرز

درد و تورم

چرک در دهان

طعم بد در دهان

مشکل در باز کردن دهان، جویدن یا بلعیدن

 

 

اگر تومور باعث انسداد و منجر به عفونت شده باشد، ممکن است فرد توده ای سفت و بی حرکت را در ناحیه آسیب دیده احساس کند. علاوه بر اینکه ممکن است نشانه های زیر را داشته باشد:

درد بسیار شدید

وجود تداخل در خوردن، آشامیدن، بلع یا تنفس

بسیار دردناک هستند.

با هیدراتاسیون، بهداشت دهان و دندان و سایر رویکردهای اولیه درمان بهتر نمی شوید.

علائم ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و به شدت التهاب و غدد خاص درگیر بستگی دارد.

 

درمان ها

عفونت در غدد بزاقی گاهی بدون استفاده از دارو و بدون هیچ درمانی برطرف می شود. اگر عفونت باکتریایی باشد، ممکن است آنتی بیوتیک را توصیه کنند. اگر ویروسی باشد، ممکن است داروهای ضد ویروسی را توصیه کنند.

 

 

 

اگر آبسه و تجمع چرک وجود داشته باشد، ممکن است نیاز به تخلیه داشته باشد و یا نیاز به درمان داشته باشد. به عنوان مثال یک متخصص مراقبت های بهداشتی ممکن است به آرامی ناحیه مورد نظر را ماساژ دهد تا سنگ را از غدد خارج کند. برخی از افراد ممکن است برای ترمیم یا برداشتن پیچ خوردگی ها یا لوله های باریکی که بر جریان بزاق تاثیر می گذارند نیاز به جراحی داشته باشند.

اگر عفونت غده‌های بزاقی ناشی از یک بیماری خودایمنی باشد، ممکن است فرد به درمان اضافی نیاز داشته باشد.

 

درمانهای خانگی

یک پزشک ممکن است توصیه مختلفی به شما کند و این توصیه ها با توجه به وضعیت شما تغییر می کنند. توصیه های پزشکی در این زمینه به ترتیب زیر هستند:

نوشیدن مایعات زیاد

خوردن آب نبات

نوشیدن آب لیمو

استفاده از کمپرس گرم

ماساژ غدد

رعایت بهداشت دهان و دندان

اجتناب از خوردن غذاهای چسبناک

خوردن لقمه های کوچک و جویدن کامل

اجتناب از نوشیدنی های الکلی، اسیدی و استفاده از دهان شویه های تجاری

 

 

انسداد غده‌های بزاقی

نشانه التهاب غده بزاقی، کاهش میزان تولید بزاق است. گاهی اوقات بزاق در غدد تجمع می یابد و باعث می شود غلظت باکتری ها یا ویروس ها در بزاق افزایش یابد.

 

نشانه های انسداد غده های بزاقی عبارتند از:

سنگ های غدد بزاقی

پیچ خوردگی مجرای بزاقی

تومورها

تشکیل غیر طبیعی غدد

عوامل خطرساز مانند عفونت غدد

هر کسی ممکن است به عفونت غده های بزاقی مبتلا شود اما این عفونت در افراد مسن شایع تر است.

 

کاهش جریان بزاق ممکن است در افرادی رخ دهد که در حال نقاهت پس از عمل جراحی هستند و افرادی که موارد زیر در مورد آنها صدق می کند:

افرادی که مصرف آب کمتری دارند.

دچار سوء تغذیه هستند.

سیستم ایمنی ضعیفی دارند.

 

 

افرادی که داروهای خاصی مانند داروهای زیر را مصرف می کنید:

آنتی هیستامین ها

دیورتیک ها

مسدود کننده های بتا

باربیتورات ها

داروهای ضد افسردگی، ضد روان پریشی و سایر داروها برای شرایط سلامت روان

افرادی که مشکل اختلال در خوردن مانند پرخوری عصبی، بی اشتهایی و یا نارسایی کلیه دارند.

خشکی دهان

یکی از مشکلات غدد بزاقی خشکی دهان است که بر اثر موارد زیر بوجود می آید:

تنفس بیش از حد از طریق دهان، به ویژه هنگام خواب

اضطراب

برفک دهان

دیابت

 

 

تشخیص مشکلات غدد بزاقی

هر کسی که در نواحی غدد بزاقی ورم دارد باید به یک پزشک متخصص مراجعه کند. پزشک ناحیه متورم را بررسی می کند. برخی عکس های آزمایشگاهی برای شما تجویز می کند که بتواند مشکل را به دقت بررسی کند. اگر تشخیص پزشک یک تومور باشد که موجب ایجاد عفونت شده باشد، ممکن است از درمان بیوپسی با سوزنی ظریف را توصیه کند. این روش درمان شامل نمونه برداری از بافت و ارسال آن به آزمایشگاه برای تجزیه و تحلیل است.

 

روش های تشخیص

لازمه تشخیص انسداد غدد بزاقی تصویربرداری است که به توصیه پزشک باید انجام شود. یک سونوگرافی، یک سی تی اسکن و یا یک اسکن MRI از جمله خواسته های پزشک برای تشخیص خواهد بود. این تصویربرداری ها به تشخیص دقیق مشکل و درمان کمک می کند. آندوسکوپی بزاق نیز یکی از روش های تخیص است. این نوع آندوسکوپی که سیالواندوسکوپی نیز نامیده می شود شامل استفاده از یک ابزار نازک و لوله مانند با دوربین است. سیالوگرافی نیز گاهی توصیه می شود که شامل تزریق مواد رنگی است که کمک می کند عارضه با استفاده از اشعه ایکس دیده شود.

 

 

 

پیشگیری از بروز مشکلات در غدد بزاقی

برای درمان غده‌های بزاقی پزشک ممکن است مصرف کمتر الکل یا ترک سیگار را توصیه کند. همچنین رعایت بهداشت دهان و دندان نیز می تواند خطر عفونت غده های بزاقی را کاهش دهد. یک شخص باید نکات زیر را به طور روزانه رعایت کند:

دندان ها را دو بار در روز مسواک بزند.

روزانه نخ دندان بکشد.

پس از خوردن یا نوشیدن نوشیدنی ها یا غذاهای شیرین یا گازدار، دهان را با آب بشوید.

هر 6 ماه یکبار تمیز کردن دندان ها را انجام دهد.

فرد باید آب زیاد بخورد.

نوشیدن منظم مایعات در طول روز

جویدن آدامس بدون قند

مکیدن آب نبات های سفت بدون قند

محدود کردن مصرف الکل

اجتناب از مصرف تنباکو

 

عفونت غده‌های بزاقی در اکثر مواقع بدون هیچی درمانی رفع می شود. اگرچه داروها و تکنیک های مراقبت خانگی می توانند بیش از هر روش درمانی به شما کمک کنند. عفونت شدید یا مزمن غدد بزاقی نیاز به مراقبت های پزشکی مداوم دارد، به خصوص اگر عفونت ناشی از یک بیماری زمینه ای باشد.

 

 

جمع بندی از مشکلات غدد بزاقی

عفونت غدد بزاقی با رشد باکتری ها و ویروس ها در غدد ایجاد می شود که بر اثر کاهش جریان بزاق رخ می دهد. ممکن است این مشکل از انسداد ناشی شود. فرد ممکن است تب و لرز و درد و تورم را در ناحیه آسیب دیده تجربه کند. درمان بستگی به علت دارد و ممکن است شامل دارو باشد. نوشیدن مایعات زیاد، مکیدن آب نبات های سفت بدون قند و استفاده از کمپرس گرم به نوبه خود به درمان کمک می کنند. هرکسی که در غذا خوردن دچار مشکل می شود یا علائمی دارد که در عرض یک هفته برطرف نمی شوند، باید مراقبت های پزشکی را پیگیری کند.

در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون انواع مشکلات غدد بزاقی و درمان آن در ارتودنسی می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت  خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.

همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره به مطب دکتر پروین خرازی مراجعه کنید.