فعالیتهای مجاز و غیرمجاز ارتودنسی را بشناسید تا به براکتها و سیمهای ارتودنسی آسیبی وارد نشود. شاید شما هم هنگام جویدن یک خوراکی سفت، نگران شکستن براکتهای خود میشوید. یا دوست دارید ورزش پرتحرکی را انجام دهید اما نمیدانید آیا انجامش برایتان خطر دارد یا نه. برای همین میگوییم با فعالیتهایی مجاز آشنا باشید و بدانید باید از چه کارهایی پرهیز کنید. در این صورت این دوره را بدون دردسر گذرانده و به لبخند زیبایی که منتظرش هستید میرسید. ما اینجا تمام این فعالیتها را بررسی میکنیم تا با رعایت چند نکته ساده از هزینههای اضافی و مشکلات غیرمنتظره در امان بمانید!
فعالیتهای مجاز در ارتودنسی کداماند؟
محدودیتهای دوران ارتودنسی شاید کمی دستوپاگیر باشند، اما در حدی نیستند که زندگیتان را مختل کند! خوشبختانه میتوانید خیلی از فعالیتهای روزمره را بدون مشکل انجام دهید، فقط کافی است کمی مراقب باشید.
ورزشهای مجاز در طول ارتودنسی
اگر اهل ورزش هستید، باید بدانید ورزشهای مجاز در طول ارتودنسی مثل پیادهروی، دویدن آرام، شنا، دوچرخهسواری، یوگا و تمرینات هوازی سبک هیچ مشکلی ایجاد نمیکنند. حتی تمرینات با وزن بدن، مثل دراز نشست یا شنای سوئدی را میتوانید بدون هیچ مشکلی انجام دهید.
بهداشت دهان در دوران ارتودنسی
از مهمترین فعالیتهای مجاز و غیرمجاز ارتودنسی رعایت بهداشت دهان در این دوران است. بنابراین، بعد از هر وعده غذایی مسواک بزنید و از نخ دندان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید. اگر این کار را انجام ندهید، ذرات غذا بین براکتها گیر کرده و باعث پوسیدگی دندان و بوی بد دهان میشوند. همچنین باید در فواصل زمانی منظم معمولاً هر ۴ تا ۶ هفته یکبار نزد متخصص ارتودنسی بروید تا سیمهای دندانتان را تنظیم کند.
غذاهای مجاز در درمان ارتودنسی
خیلی مهم است رژیم غذایی در دوران ارتودنسی را رعایت کنید. خوردن غذاهای نرم مانند سوپ، ماست، تخممرغ، پوره سیبزمینی، برنج و میوههای نرم (مثل موز) هم خیلی راحت است و هم نگرانی شکستن براکتهایتان را ندارد. البته لازم نیست در تمام مدت درمان ارتودنسی فقط غذاهای نرم بخورید، اما باید در انتخاب غذاها دقت کنید. مخصوصاً در هفتههای اول پس از نصب براکتها یا هر بار که آنها را تنظیم میکنید، دندانها حساستر میشوند و بهتر است غذاهای نرم مصرف کنید. بعد از عادت کردن به ارتودنسی، مجازید غذاهای معمولی بخورید. میتوانید میوهها و سبزیجات را به قطعات کوچکتر خرد کنید، گوشت را به شکل ریششده بخورید و از نانهای نرمتر استفاده کنید تا فشار کمتری به دندانها وارد شود.
فعالیتهای غیرمجاز در ارتودنسی کداماند؟
درست است که با درمان ارتودنسی زندگی عادیتان جریان خواهد داشت، اما باید قبول کنید که برخی فعالیتها برای براکتها و سیمهای شما خوب نیست. چند نمونه از این فعالیتهای پرخطر و راهحالهای مناسب را مرور میکنیم:
ورزشهای غیرمجاز در طول ارتودنسی
بوکس، جودو، کاراته، تکواندو، سوارکاری و بسکتبال ورزشهای غیرمجاز در طول ارتودنسی هستند که با برخوردهای ناگهانی خطر شکستن براکتها یا حتی آسیب به دندانهایتان را به همراه دارند. حتی با وجود محافظ دندان، انجام این ورزشها ریسک بالایی دارند. محافظ دهان تا حدی از براکتها و دندانها محافظت میکند، اما همچنان احتمال وارد شدن ضربه و آسیب به فک، سیمها یا براکتها وجود دارد. اگر امکانش را دارید در این دوره کاملاً از این ورزشها دوری کنید یا به سراغ ورزشهای کمخطرتری بروید. اما اگر مجبور به انجامش هستید، یک محافظ دندان سفارشی و باکیفیت تهیه کنید و حتماً قبل از هر مسابقه یا تمرین با متخصص ارتودنسی خود مشورت کنید.
غذاهای غیرمجاز در طول ارتودنسی
همه ما گاهی هوس میکنیم یک تهدیگ برشته، ذرت بوداده یا یک تکه آبنبات چسبناک بخوریم، اما باید بدانید که این خوراکیها برایتان دردسرسازند. جویدن غذاهای سفتی مثل آجیل یا شکستن یخ با دندان، فشار زیادی به براکتها وارد میکنند و شاید باعث کنده شدن آنها شوند. همچنین، غذاهای چسبناکی مانند تافی و آدامس بین سیمهای ارتودنسی گیر کرده و تمیز کردن آنها را سخت میکنند. اگر میخواهید از دردسرهای ناشی از شکستن براکتها و مراجعههای اضطراری به ارتودنتیست دور بمانید، بهتر است این خوراکیها را کنار بگذارید.
شنا کردن با اینویزیلاین، ممنوع!
اگر از الاینرهای اینویزیلاین استفاده میکنید، بهتر است هنگام شنا در استخر آنها را از دهان خارج کنید. مواد شیمیایی موجود در آب استخر، بهویژه کلر به پلاستیک الاینرها آسیب رسانده و حتی رنگ و شکل آنها را تغییر میدهد. ضمناً اگر در حین شنا اینویزیلاین داخل دهان باشد، مخصوصاً در آبهای متلاطم مثل دریا یا استخرهای موجدار امکان دارد شل شده و از دهان خارج شود.
نکات مهم برای مراقبت از ارتودنسی در زندگی روزمره
فعالیتهای مجاز و غیرمجاز ارتودنسی تنها به رعایت رژیم غذایی یا ورزشها محدود نمیشود. در این بین نباید مراقبتهای روزمره و عادات دهانی را نادیده گرفت. مهمترین نکات که باید در دوران ارتودنسی رعایت کنید شامل موارد زیر هستند:
1) مراقب نحوه خوابیدن با بریس ارتودنسی باشید
نحوه خوابیدن با بریس ارتودنسی از نظر راحتی و سلامت براکتها مهم است. اگر به پهلو یا روی شکم بخوابید، فشار زیادی به براکتها، سیمها و حتی دندانهای شما وارد میشود که باعث درد، تغییر موقعیت براکتها یا حتی شل شدن سیمها میشود. بهترین حالت خوابیدن، خوابیدن به پشت (طاقباز) است، چون در این حالت هیچ فشاری به دندانها و فکتان وارد نمیشود و احتمال آسیب به ارتودنسی به حداقل میرسد.
2) جویدن ناخن، مداد یا اجسام سخت
یکی از عادات دهانی در درمان ارتودنسی این است که هنگام تمرکز یا استرس ناخن بجوید یا اشیای سخت مثل مداد، خودکار و حتی یخ را بجوید. این کارها باعث شکستن براکتها، خم شدن سیمهای ارتودنسی و حتی آسیب به دندانها میشوند. سعی کنید با اسباببازیهای ضد استرس مثل اسلایم، این عادت را ترک کنید.
3) دستکاری براکتها با دست یا زبان
برخی از افراد هنگام خواب یا تمرکز، زبان خود را به پشت دندانها فشار میدهند یا داخل گونه و لبهایشان را میمکند. این رفتار باعث تغییر در روند درمان و حتی جابجایی نامطلوب دندانها میشود. خیلیها هم مدام با زبان خود براکتها را لمس میکنند یا با دست سعی در تنظیم سیمها دارند. این کارها باعث شل شدن سیمها و حتی شکستن براکتها میشود. اگر احساس ناراحتی میکنید به جای دستکاری آنها نزد ارتودنسی بروید تا مشکل را رفع کند.
میزان حساسیت فعالیتهای مجاز و غیرمجاز ارتودنسی
میزان حساسیت فعالیتهای مجاز و غیرمجاز ارتودنسی برای همه افراد یکسان نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد:
-
نوع درمان ارتودنسی:
افرادی که از براکتهای ثابت استفاده میکنند، بیشتر در معرض آسیب و شکستگی براکتها هستند. در مقابل کسانی که از اینویزیلاین (الاینرهای شفاف) استفاده میکنند، محدودیتهای کمتری دارند، اما همچنان باید مراقب خوردن و آشامیدن خود باشند.
-
شدت مشکل ارتودنسی:
درمانهای پیچیدهتر که شامل کشهای ارتودنسی یا دستگاههای جانبی مانند هدگیر هستند، نیاز به مراقبت بیشتری دارند. هرگونه فشار اضافی روند درمانتان را کند کرده یا برای تنظیم دندانهایتان مشکل ایجاد میکند.
-
سبک زندگی و عادتهای شخصی:
افرادی که ورزشهای پرتحرکی انجام میدهند، باید بیشتر از محافظ دهان استفاده کنند. همچنین کسانی که عادت به دندانقروچه دارند، شاید به گارد دندانی نیاز داشته باشند تا از براکتها و سیمها محافظت کنند.
سخن پایانی
در طول درمان ارتودنسی، آشنایی با فعالیتهای مجاز و غیرمجاز ارتودنسی، تأثیر زیادی بر روند درمان و سلامت دندانها دارد. از ورزشهای سبک گرفته تا رعایت بهداشت دهان و رژیم غذایی مناسب، همه این موارد در کنار اجتناب از عادتهای مضر به نتیجهای ایدهآل منتهی میشود. اخیراً محافظهای هوشمند ارتودنسی طراحی شدهاند که فشار وارده را کاهش داده و از آسیبها جلوگیری میکنند. میتوانید آنها را هم امتحان کنید. در کل درمان ارتودنسی فقط راه هموار و ساده نیست، چیزهای با ارزش سخت به دست آیند. پس مراقبت لبخندتان باشید، چون هر نکته کوچکی که امروز رعایت کنید، فردا زیباترتان میکند!
در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون فعالیتهای مجاز و غیرمجاز در درمان ارتودنسی می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.
همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره به مطب دکتر پروین خرازی مراجعه کنید.
