عادت دهانی و مشکلاتی که ایجاد میکند و درمان های ارتودنسی آن

عادت دهانی از رفتارهایی که ممکن است در بسیاری از کودکان مشاهده گردد عادت دهانی می باشد. به عنوان والدین اگر مشاهده می کنید فرزندانتان انگشت یا شی مورد علاقه خود پستانک را می مکد ممکن است فرزند شما دچار عادات بد دهانی شده باشد. بسیاری از این عادات در کودکان زیر 4 سال معمولا برای خود آرام سازی و یا کاوش در محیط صورت می گیرد. با این حال این عادات دهانی می تواند موجب ناهمترازی دندان ها گردد. به هم ریختگی هایی که در اثر عادت های دهانی ایجاد می شوند، اپن بایت نامیده می شوند. ما در این مقاله به بررسی انواع عادت های دهانی و تاثیرات آنها بر شکل و ساختار دندان و همچنین درمان با استفاده از ارتودنسی می پردازیم.

انواع عادت دهانی و عوارض آنها

عادت یک عمل تکراری است که به صورت خودکار انجام می شود. دهان محل اولیه و دائمی ابراز احساسات است و منبع تسکین اشتیاق و اضطراب در کودکان و بزرگسالان است. تحریک این ناحیه با زبان، انگشت، یا حتی سیگار می تواند یک عمل تسکین دهنده باشد. عادات دهانی مختلف مانند مکیدن شست، گاز گرفتن انگشت، مکیدن انگشت، فشار دادن زبان، گاز گرفتن لب، مکیدن لب، دندان قروچه و تنفس دهانی است. این عادات می توانند اثرات مخربی بر ساختارهای آلوئول دندانی داشته باشد. سه عامل مهم مانند مدت زمان عادت در روز، درجه و شدت عادت تاثیری زیادی در ایجاد آسیب و ناهنجاری فک و دندان دارد.

 

مکیدن انگشت شست

چگونه عادت دهانی مشکل ایجاد می کند؟

از جمله عادت های بد دهانی مکیدن انگشت شست است. مکیدن مداوم و طولانی مدت انگشت شست ممکن است باعث ایجاد فشار به دندان های جلویی شود. این عمل همچنین موجب بیرون زدگی دندان و اپن بایت نیز می گردد. گرچه با متوقف کردن عادت دهانی، ناهنجاری­ها به طور خود به خود برطرف می شوند. اما اگر این عادات طولانی شوند برای برطرف کردن ناهنجاری های احتمالی نیاز به درمان ارتودنسی می باشد. اپن بایت حالتی است که در آن هیچ همپوشانی بین دندان های فک بالا و پایین وجود ندارد و هنگامی بروز می کند که کودک به صورت مکرر و شدید مکیدن انگشت شصت یا یک شی را انجام دهد. این حالت ها ممکن است در هنگام صحبت کردن و تلفظ حروفی مانند ” د ” و ” ت ” نیز مشکل ایجاد کند.

ارتباط عادت های بد دهانی و تنفس دهانی

ارتباط عادت دهانی، تنفس دهانی و مال اکلوژن موضوع مهمی در پیشگیری و درمان زودهنگام اختلالات رشد جمجمه و صورت است. عادات بد دهانی علاوه بر اینکه می تواند در موقعیت دندان ها و الگوی طبیعی رشد اسکلتی اختلال ایجاد کند، از طرف دیگر می تواند موجب انسداد راه هوایی فوقانی و در نتیجه تنفس دهانی شده و الگوی رشد جمجمه و صورت را تغییر داده و باعث مال اکلوژن گردد.

مطالعات انجام شده در این زمینه نشان می دهد که ارتباط معناداری بین عادت‌های بد دهانی، تنفس دهانی و مال اکلوژن وجود دارد. به طوری که عادات دهانی باعث بروز کراس بایت و افزایش اورجت می­گردد و این ناهنجاری نیز به نوبه خود باعث بروز تنفس دهانی می شوند. بنابراین، لازم است برای جلوگیری از پیشرفت یا بدتر شدن این شرایط، آن را با درمان ارتودنسی زودهنگام اصلاح کرد.

استفاده از پستانک از جمله عادت های بد دهانی

ارتباط عادات بد دهانی با مال اکلوژن و مورفولوژی صورت

برخی از مطالعات نشان داده اند که بسیاری از عوامل محیطی باعث ایجاد مال اکلوژن می شوند. از این عوامل می توان به عادت دهانی اشاره کرد که شامل  مکیدن غیر ارادی، مکیدن پستانک و مکیدن انگشت و از شیر گرفتن زودهنگام  و .. می باشد. مکیدن شیشه شیر و بخصوص مکیدن مکرر انگشت باعث بیرون زدگی دندانهای شده و علاوه بر ایجاد کراس بایت، با عدم رانش زبان بر روی کام و افزایش فعالیت ماهیچه های گونه باعث تغییر فشار عضلانی در صورت می شود. این عادات همچنین ممکن است زیبایی چهره را نیز تغییر داده و موجب کشیدگی صورت، انقباض قوس دندانی فوقانی، کام قوس دار بالا، لبخند لثه ای، مال اکلوژن دندان و … گردند.

به هم ریختگی دندان در اثر عادت دهانی

چه زمانی باید فرزندان را برای ارزیابی عادات دهانی نزد دندانپزشک ببریم؟

انجمن ارتودنتیست های آمریکا توصیه می کند که کودکان تا 7 سالگی باید توسط متخصص ارتودنسی معاینه شوند. این کار موجب  ارزیابی و نظارت بر الگوهای رشد دندان و تشخیص عادت دهانی می­گردد. اگر فرزند شما عادت های دهانی خود را تا 4 سالگی حفظ کند نیاز است که حتما به دندانپزشک مراجعه کنید. چرا که هر چه زودتر کودک بتواند عادت های بد دهانی را ترک کند احتمال آسیب و ایجاد ناهنجاری هایی مثل خطر گاز گرفتن نامناسب، لب زدن و مشکلات احتمالی جویدن او نیز کمتر می شود. یکی دیگر از مزایای توجه زودهنگام به عادت های دهانی و درمان ارتودنسی اپن بایت ایجاد شده در اثر این عادت ها، این است که مداخله زودهنگام ممکن است زمان درمان ارتودنسی را کاهش دهد.

درمان عادت دهانی در کودکان

در بسیاری از موارد کودکان به طور خود به خودی عادت دهانی را ترک می کنند. اما مواردی نیز وجود دارد که با گذشت زمان و رشد کودک نیز عادت های دهانی ترک نمی شوند و برای درمان استفاده از روش های ارتودنسی نیاز است. در ادامه به راهکارهایی که موجب ترک عادت های دهانی در کودکان می شود اشاره شده است :

ابزار های ترک عادت دهانی:

گاهی برای متوقف کردن عادت های دهانی در کودکان نیاز به استفاده از وسیله ای خاص می باشد که توسط ارتودنتیست ها تجویز می شود. این وسیله ثابت که به عنوان تخت کام نیز شناخته میشود، توسط متخصص ارتودنسی بر روی کام بالایی کودک (سقف دهان او) چسبانده می شود. گهواره کامی شامل سیم های فولادی ضد زنگ نیم دایره ای است که با استفاده از نوارهای فولادی به دندان های آسیاب کودک بسته می شود. این دستگاه موجب می شوند کودک از مکیدن انگشت یا شی جلوگیری کند. در واقع این ابزار ها مانع از مکیدن غیر ارادی انگشت توسط کودک می شوند.

بریس ها: استفاده از بریس ها برای زمانی است که عادت دهانی موجب جلو آمدن دندان ها و ایجاد اپن بایت شده است. در این حالت استفاده از بریس های الاستیک دندان ها را کنار هم قرار می دهد و موجب برطرف شدن ناهنجاری ایجاد شده می گردد. این روش یک تکنیک رایج و موفق در ارتودنسی کودکان است. برخی از متخصصان ارتودنسی معتقدند برای درمان اپن بایت بهتر است صبر کنید تا تمام دندان های شیری کودک از بین برود. زیرا با بالا رفتن سن کودکان، ردیف های بالا و پایین دندان های جلویی به تدریج به یکدیگر نزدیک تر میشوند.انواع مختلف براکت ها و کش ها برای بستن تدریجی اپن بایت کودک مورد استفاده قرار می گیرند که با توجه به شرایط فک کودک تجویز می شوند.

درمان ارتودنسی اپن بایت در کودکان

درمان با ارتودنسی

همانطور که اشاره استفاده از ابزار های ارتودنسی و بریس ها در شکستن عادت دهانی بسیار موثر هستند. در درمان ارتودنسی هدف اولیه قرار گیری دندان در موقعیت اولیه و مناسب خود است. دندان هایی که در اثر مکیدن انگشت و عادات بد دهانی دچار به ریختگی شده به سادگی با استفاده از ارتودنسی به حالت نرمال در می آیند. نکته مهم در انجام ارتودنسی برای این شرایط توجه به سن کودک و شدت عادات بد دهانی است. گاهی نیاز است که کودک ابتدا تحت مشاوره و درمان برای ترک کردن این عادات قرار گیرد تا از بروز مجدد ناهنجاری های دندانی جلوگیری گردد.

 

پس در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون عادت دهانی و مشکلاتی که ایجاد میکند و درمان های ارتودنسی آن می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.

همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره به مطب دکتر پروین خرازی مراجعه کنید.