بی نظمی دندان ها و علل ایجاد آن مسئله ای بسیار رایجی است، به طوری که بسیاری از افراد به جای درمان با آن کنار می آیند. بسیاری از کودکان و بزرگسالان این مشکل را دارند و محدودیت سنی برای این موضوع وجود ندارد. اگر دندان های شما کج هستند الزامی برای ارتودنسی آنها وجود ندارد. البته تا زمانی که مشکلی ایجاد نکند و بیمار با این مسئله به طور کامل کنار آمده باشد.

دندان هایی که در یک راستا قرار دارند، از نظر اکثر افراد منحصر به فرد هستند. این موضوع روی شخصیت و جذابیت لبخند شما تاثیر می گذارد. اگر از ظاهر دندان های خود ناراضی هستید یا اگر باعث ایجاد مشکلات سلامتی یا گفتاری برای شما می شوند، می توانید آنها را با ارتودنسی مرتب کنید.
علت بی نظمی دندان ها چیست؟
دندان های شیری گاهی اوقات به حالت کج حرکت می کنند، زیرا آنقدر کوچک هستند که نمی توانند فضای لثه را پر کنند. همچنین عادات غلط در طولانی مدت مانند مکیدن پستانک یا انگشت شست نیز می توانند باعث بیرون زدگی یا کج شدن دندان های شیری شوند. وراثت و ژنتیک نیز می تواند نقش مهمی در این بهم ریختگی دندان ها ایفا کند.
کج بودن دندان های شیری به این معنا نیست که کودک شما برای همیشه دندان های کج خواهد داشت. اگر دندان های شیری کودک شما مرتب رشد کنند، ممکن است در آینده دندان های دائمی شلوغی داشته باشند و این تنها یک احتمال است. دندان های دائمی که دوره آنها پس از دندان های شیریست، ممکن است از لثه به صورت مورب خارج شوند. سایر مسائلی که روی دندان های شیری تأثیر می گذارند و می توانند روی دندان های دائمی نیز تأثیر بگذارد عبارتند از:
اندازه فک
در بهم ریختگی دندان ها رژیم غذایی مدرن و استفاده از غذاهای نرم و فرآوری شده تاثیر بسزایی دارد. بسیاری از غذاها به جویدن کمتری نسبت به غذاهای دیگر نیاز دارند. تغییر رویه غذایی روی اندازه فک و رشد آن تاثیر می گذارد. دندانپزشکان بر این باورند که فک های کوچک روی شلوغی و بهم ریختگی دندان ها بسیار تاثیر می گذارند.

عادات غلط
در مورد بی نظمی دندان ها، عادات غلط بر عضلات فک، عملکرد دهان یا صورت تأثیر میگذارند. این عادات عبارتند از:
مکیدن شست
استفاده از پستانک یا بطری
فشار دادن زبان به پشت دندان ها
تنفس دهانی
فک نامرتب
پیش از اینکه به بهم ریختگی دندان ها اشاره کنیم، بهتر است کمی با آناتومی دندان ها آشنا شوید. دندان های بالایی شما قرار است روی دندان های پایین قرار بگیرند و نقاط دندان های آسیاب بالا می بایست در شیارهای دندان های آسیاب پایین قرار گیرند. وقتی این هم ترازی رخ نمی دهد، عارضه مال اکلوژن یا فک نامرتب ایجاد می شود.
رایج ترین بهم ریختگی دندان ها شامل اوربایت و آندربایت است. اگر اوربایت دارید، دندان های جلویی بالا بیشتر از دندان های جلویی پایین بیرون می زنند. اگر آندربایت دارید، دندان های جلویی پایین از دندان های جلویی بالا بیرون می زنند. عادات غلط می تواند باعث ایجاد مال اکلوژن شوند.
ژنتیک و وراثت
اگر یکی از والدین شما یا هر دوی آنها دندان های شلوغ یا کج داشته باشند، ممکن است شما نیز با این مشکل روبرو شوید. همچنین ممکن است اوربایت یا آندربایت را از والدین خود به ارث برده باشید.
مراقبت ضعیف از دندان ها
برای پیشگیری از بهم ریختگی دندان ها، شما می بایست سالیانه یکبار به دندانپزشک مراجعه کنید. معاینه نکردن دندانها گاهی اوقات می تواند مشکلاتی مانند بیماری لثه و عفونت ایجاد کند. این موضوع می تواند منجر به کج شدن دندان ها و سایر مشکلات فک و دندان شود. شما می بایست به طور مرتب به دندانپزشکی بروید و وضعیت دندان های خود را بررسی کنید.
تغذیه نامناسب
تغذیه نامناسب، به ویژه در کودکان می تواند منجر به پوسیدگی و رشد ضعیف دندانها شود که زمینه ساز بهم ریختگی دندان هاست.

آسیب صورت
ضربه به صورت یا دهان نیز به نوعی دندان ها را جابجا می کند و در نتیجه یک یا چند دندان ممکن است کج شوند.
مشکلات ناشی از بی نظمی دندان ها
در برخی موارد بهم ریختگی دندانها می تواند کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهد. به عنوان مثال بی نظمی دندان ها ممکن است بر توانایی جویدن شما تأثیر بگذارد و هر بار که غذا می خورید، به نوعی درد را در فک خود احساس می کنید.علاوه بر این برخی از افراد ممکن است آنقدر نسبت به دندان های کج خود احساس خودآگاهی داشته باشند که لبخند نزنند یا از موقعیت های اجتماعی دوری کنند.
مشکلاتی که ممکن است باعث کج شدن دندان ها شوند عبارتند از:
بیماری پریودنتال:
تمیز کردن بین دندان های کج کار آسانی نیست. عدم تمیز کردن بین دندانها می تواند منجر به پوسیدگی دندان و بیماری لثه شود.
در صورت عدم درمان بهم ریختگی دندان ها، بیماری لثه می تواند مشکلی به نام پریودنتیت ایجاد کند. این بیماری یک عفونت جدی است و می تواند به استخوان ها و دندان های شما آسیب بزند.
جویدن و هضم غذا:
بی نظمی دندان ها می تواند در جویدن صحیح اختلال ایجاد کند که این به نوعی باعث ایجاد مشکلات گوارشی می شود. همچنین سایش بیش از حد دندان های کج باعث ساییدگی و شکستگی دندان ها، آسیب لثه و عضلات فک می شود. در نتیجه دندان های ترک خورده، کشیدگی فک، اختلالاتی مانند سرگیجه و سردرد مزمن برای بیمار ایجاد می شوند.
مشکلات گفتاری:
اگر دندان های شما نامرتب باشند، می توانند بر نحوه بیان و صدای شما تأثیر بگذارند و مشکلاتی را در گفتار ایجاد کنند.
اعتماد به نفس:
نارضایتی از ظاهر فیزیکی می تواند منجر به عدم عزت نفس و اجتناب از اجتماعی شود.

آیا بی نظمی دندان ها را باید درمان کرد؟
تصمیم برای درمان بهم ریختگی دندان ها یک تصمیم شخصی است. برای بسیاری از افراد، هزینه های درمان یا بیمه سلامت دندان ممکن است بر این تصمیم گیری تأثیر بگذارد. به یاد داشته باشید بی نظمی دندان ها می تواند به یاد ماندنی و منحصر به فرد باشد.
روش های برطرف کردن مشکل بی نظمی دندان ها
اگر تصمیم گرفته اید که بهم ریختگی دندان های خود را برطرف کنید، این انتخاب می تواند مهمترین تصمیم برای شما باشد. چندین روش برای درمان بهم ریختگی دندان ها وجود دارد که می توانید با دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی در مورد آنها صحبت کنید.
بریس:
گزینه ای عالی برای تمام افراد در هر رده سنی می باشد. البته این موضوع به این بستگی دارد که دندان ها و لثه به اندازه ای قوی باشند که بتوانند بریس ها را نگه دارند. بریس ها ممکن است انتخاب خوبی برای کودکانی باشند که هنوز لثه های انعطافپذیر و بافت استخوانی دارند.
بسته به نوع بریس هایی که انتخاب میکنید و کارهایی که باید انجام دهید، درمان می تواند بین دو تا سه سال طول بکشد. جراحی برای مرتب کردن دندان ها گزینه دیگری است که باید در نظر گرفته شود و معمولاً شما را در زمان کمتری به نتایج مطلوب می رساند. در ادامه به انواع بریس ها اشاره ای خواهیم داشت:
بریس فلزی
بریس فلزی از سیم هایی تشکیل شده که با استفاده از براکت، باند و سیم روی دندان ها کار گذاشته می شود. این بریس ها ممکن است برای افرادی که مشکلات تراز دندانی پیچیده تری دارند، انتخاب بهتری باشند. گاهی اوقات علاوه بر بریس های ثابت، به هدگیر نیز نیاز می باشد.

بریس سرامیکی
بریس های سرامیکی و سیم های قوسی، شفاف یا همرنگ دندان ها هستند. بنابراین به اندازه براکت های فلزی برجسته نیستند. فرآیند مرتب کردن دندان ها در آنها مانند براکت فلزی است. اگر چه براکت های سرامیکی مستعد تیره شدن هستند و به راحتی می شکنند. همچنین هزینه آنها کمی بیشتر است.
بریس نامرئی
بریس های نامرئی مانند Invisalign تقریبا نامرئی هستند. این بریس اغلب برای افراد بزرگسال و از سنین نوجوانی به بعد استفاده می شوند. بریس پلاستیکی شفاف به صورت سفارشی و متناسب با دهان شما ساخته می شود. این نوع بریس باید ماهیانه دو بار تعویض شود که برای اصلاح بی نظمی دندان ها توصیه نمی شود.
جراحی جهت برطرف کردن مشکل بی نظمی دندان ها
بهم ریختگی دندان ها با استفاده از روش های جراحی نیز برطرف می شود. ممکن است راهی برای کاهش مدت زمان درمان نیاز باشد که بیمار بتواند از آن استفاده کند. دکتر ارتودنسی شما ممکن است یک روش جراحی جزئی را پیشنهاد کند که برای تغییر موقعیت استخوان ها و لثه ها مناسب باشد. همچنین دکتر ارتونسی ممکن است عمل جراحی ارتوگناتیک را به شما توصیه کند. اگر دندان های شما بر توانایی گفتار یا جویدن شما تأثیر گذاشته باشند، ممکن است این نوع جراحی توصیه شود.
در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون علل ایجاد بی نظمی دندان ها و درمان آن ذر ارتودنسی می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.
همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره به مطب دکتر پروین خرازی مراجعه کنید.