ارتودنسی و بیماریهای خودایمنی: چالشها و راهکارها
مقدمه
ارتودنسی یک درمان طولانیمدت است که نیازمند پاسخ طبیعی بدن به حرکت دندانی و بازسازی استخوان است. در بیماران مبتلا به بیماریهای خودایمنی، این روند طبیعی ممکن است دچار اختلال شود. سیستم ایمنی بیشفعال یا سرکوبشده، خطر عوارض درمانی را افزایش میدهد و میتواند نتایج ارتودنسی را تحت تأثیر قرار دهد.
چرا بیماریهای خودایمنی در ارتودنسی اهمیت دارند؟
ارتودنسی در بیماران خودایمنی مانند لوپوس، روماتیسم مفصلی یا بیماری کرون بر استخوان، لثه و سیستم ایمنی اثر مستقیم دارند. این بیماران بیشتر در معرض التهاب، تحلیل استخوان و تأخیر در ترمیم هستند. از سوی دیگر، داروهای سرکوبکننده ایمنی (مثل کورتونها یا متوترکسات) نیز میتوانند سرعت حرکت دندانی و بهبود بافتها را تغییر دهند.
بیماریهای خودایمنی شایع و اثر آنها بر ارتودنسی
لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE)
این بیماری باعث التهاب عمومی بدن و خشکی دهان میشود. بیماران لوپوسی مستعد زخمهای دهانی و عفونت هستند و درمان ارتودنسی در آنها نیازمند مراقبت ویژه است.
روماتیسم مفصلی (RA)
این بیماری علاوه بر درگیری مفاصل، میتواند مفصل گیجگاهی ـ فکی را تحت تأثیر قرار دهد. نتیجه آن محدودیت در باز کردن دهان، درد فک و تحلیل استخوان است که درمان ارتودنسی را دشوارتر میکند.
بیماری کرون
کرون یک بیماری التهابی روده است که اغلب با علائم دهانی مثل زخمهای مکرر همراه است. این بیماران در ارتودنسی دچار تأخیر در ترمیم و حساسیت بیشتر به عفونت هستند.
پسوریازیس
این بیماری پوستی با التهاب مزمن همراه است و میتواند باعث مشکلات لثه و افزایش خطر التهاب پریودنتال شود. بیماران پسوریازیس در طول درمان ارتودنسی نیازمند کنترل دقیقتر بهداشت دهان هستند.
چالشهای بالینی ارتودنسی در بیماران خودایمنی
- تأخیر در ترمیم استخوان و طولانی شدن درمان
- افزایش ریسک التهاب لثه و عفونت دهانی
- تأثیر داروهای سرکوبکننده ایمنی بر حرکت دندانی
- افزایش خطر تحلیل ریشه و از دست رفتن استخوان
- محدودیت حرکتی مفصل فک در برخی بیماریها مانند روماتیسم مفصلی

راهکارهای ارتودنتیست برای بیماران مبتلا به بیماریهای خودایمنی
- بررسی کامل تاریخچه پزشکی و دارویی قبل از شروع درمان
- هماهنگی مداوم با پزشک معالج بیمار (روماتولوژیست یا متخصص داخلی)
- استفاده از نیروهای سبکتر و درمان محافظهکارانه
- کنترل دقیق بهداشت دهان و استفاده از دهانشویههای آنتیباکتریال
- جلسات پیگیری کوتاهتر و معاینههای منظم
- توجه به سلامت عمومی بیمار و وضعیت سیستم ایمنی پیش از هر اقدام جراحی

نتیجهگیری
ارتودنسی در بیماران مبتلا به بیماریهای خودایمنی یک درمان پیچیده است که نیازمند رویکرد چندتخصصی میباشد. آگاهی بیمار، همکاری ارتودنتیست و پزشک معالج و رعایت مراقبتهای ویژه، کلید موفقیت درمان در این گروه از بیماران است.
در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون ارتودنسی و بیماریهای خودایمنی می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.
برای اطلاع از بهترین روش درمان و دریافت مشاوره تخصصی، میتوانید با کلینیک دکتر پروین خرازی تماس بگیرید تا لبخندی زیبا و زندگیای شادتر را تجربه کنید.
منابع