مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی مخصوصاً وقتی نمیتوانید بلافاصله به دندانپزشکی بروید به چالشی تبدیل میشود که گاهی با تحمل ناراحتی و درد همراه است. مثلاً فکر کنید یک روز عادی است و دارید یک میان وعده میل میکنید که ناگهان متوجه میشوید براکتتان لق شده یا سیم ارتودنسیتان داخل گونه فرو رفته است! آیا میدانید در چنین لحظاتی، چه باید کرد؟ به نظرتان باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنیم یا میتوانیم این مشکلات را در خانه هم حل کنیم؟ اگر شما هم در چنین شرایطی هستید و نمیدانید باید چکار کنید، نگران نباشید! اینجا ما به شما روشهای ساده و کاربردی برای کنترل مشکلات اورژانسی ارتودنسی را آموزش میدهیم. با ما باشید تا بدانید روشهای فوری در خانه چیست، اقدامات پیشگیرانه کداماند و چه زمانی که باید نزد متخصص برویم.
مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی اقدامات فوری در خانه
وقتی در شرایط فوری و حاد ارتودنسی قرار میگیرید، طبیعی است که دستپاچه شوید، اما ابتدا سعی کنید با روشهای ساده زیر جلوی حادتر شدن اوضاع را بگیرید:
ارزیابی وضعیت
فرض کنید دارید یک تکه پیتزا میخورید که ناگهان احساس میکنید یکی از براکتهای شما شل شده است. اولین کاری که باید انجام دهید، بررسی اوضاع است. ببینید آیا براکت هنوز به سیم متصل است یا کاملاً جدا شده؟ اگر همچنان به سیم متصل باشد و اذیت نکند، میتوان تا مراجعه به ارتودنتیست صبر کرد. اما اگر جدا شده، آن را در یک جعبه کوچک نگه دارید تا گم نشود.
شستشو با آب نمک
گاهی اوقات، مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی سادهتر از چیزی است که فکرش را میکنید. مثل وقتی که سیمهای ارتودنسی، روی لثه یا داخل گونه شما را زخم میکند. اگر حس سوزش یا تحریک دارید، کافی است یک لیوان آب گرم را با نصف قاشق چایخوری نمک مخلوط کنید و دهانتان را به آرامی با آن بشویید. این کار التهاب را کمتر کرده و زخمها را سریعتر خوب میکند.
استفاده از موم ارتودنسی
شاید هنگام صحبت کردن یا غذا خوردن، متوجه شدهاید که یک سیم تیز داخل گونهتان فرو رفته است. در این مواقع، موم ارتودنسی بهترین راه حل برای شماست! کافی است یک تکه کوچک از موم را بین انگشتان خود گرم کنید و روی قسمت تیز قرار دهید. اگر موم در دسترس نبود، یک تکه پنبه یا گاز استریل به طور موقت کارتان را راه میاندازد. حتی وقتی حس کردید که یکی از براکتهای شما لق شده، میتوانید کمی موم دندانی روی آن بگذارید تا کمتر حرکت کرده و باعث ناراحتی نشود. اگر براکت جدا شد، آن را در یک کیسه تمیز نگه دارید و در اولین فرصت به متخصص خود مراجعه کنید.
مدیریت سیمهای بیرونزده
یکی از شرایطی که نیاز به مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی دارد بعد از تنظیم ارتودنسی است. وقتی که سیمها کمی بیرون زده و داخل دهان را زخم کردهاند. در چنین شرایطی، میتوان با استفاده از پاککن ته مداد، سیم را به آرامی به سمت براکت فشار داد تا دیگر اذیت نکند. اگر این روش جواب نداد، میتوان با ناخنگیر استریل، سیم را از قسمت آخرین دندان کوتاه کرد تا دیگر داخل گونه فرو نرود.
مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی شرایط حاد، مراجعه به کلینیک
گاهی مشکلات ارتودنسی آنقدر جدی هستند که نباید منتظر بمانید. در این شرایط بهترین کار برای مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی باید فوراً در سریعترین زمان به کلینیک مراجعه کنیم. در این شرایط هر دقیقه اهمیت دارد و اگر اقدامات درستی انجام دهید، شاید آسیبها به مرور جدیتر شوند.
درد شدید و غیرقابلتحمل
احساس ناراحتی در روزهای اول ارتودنسی طبیعی است، اما اگر درد ناگهانی و شدیدی داشتید که با مسکنهای معمولی یا شستشو با آب نمک آرام نمیشد، احتمال دارد که یکی از سیمها یا براکتها به بافتهای نرم دهان آسیب زده باشد. تا رسیدن به کلینیک با موم ارتودنسی قسمت تیز را بپوشانید و بکوشید با غذاهای نرم و مایعات خنک، فشار را کمتر کنید.
خونریزی مداوم در شرایط حاد ارتودنسی
اگر لثه یا داخل گونه شما به دلیل ساییدگی با سیم یا براکت دچار خونریزی شده باشد و این خونریزی بعد از چند دقیقه متوقف نشود، باید بلافاصله به متخصص مراجعه کنید. تا زمان رسیدن، یک تکه گاز استریل را روی محل خونریزی فشار دهید و از شستشوی مداوم با آب جلوگیری کنید.
بلعیدن یا گم شدن قطعات ارتودنسی
در صورتی که یکی از قطعات ارتودنسی مثل براکت، سیم یا لاستیک ناگهان جدا شد و احتمال بلعیدن آن وجود داشت، باید خیلی اورژانسی به پزشک مراجعه نمایید. اگر حس کردید چیزی در گلویتان گیر کرده با نوشیدن آب آن را جابهجا کنید، اما اگر احساس خفگی داشتید، بلافاصله به اورژانس بروید.
جدا شدن کامل سیم ارتودنسی
اگر سیم ارتودنسی کاملاً از براکتها خارج شد و داخل دهان شما آزاد شد، نباید آن را به زور به جای خود برگردانید. در این شرایط بایستی آن را با احتیاط از دهان خارج کنید (در صورتی که امکانپذیر است) و برای ترمیم سریع خود را به کلینیک برسانید.
در تمام این موارد، مهمترین نکته در مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی این است که آرامشتان را حفظ کرده و از تشدید آسیبها بپرهیزید. اگر با چنین مشکلاتی روبهرو شدید، بدون تأخیر با متخصص ارتودنسی تماس بگیرید و اگر لازم است خود را سریعاً به کلینیک بروید.
پیشگیری از مشکلات اورژانس حین درمان ارتودنسی
بهترین راه برای پیشگیری از بروز مشکلات اورژانس حین درمان ارتودنسی این است که از ابتدا مراقب باشید و نکات ساده اما مؤثر زیر را رعایت کنید:
-
حواستان به غذاهایی که میخورید باشد:
مثلا اگر سیبی را گاز میزنید، باید بدانید احتمال شکستن براکتها زیاد است. به جای این کار، سیب را به قطعات کوچک برش دهید. خوراکیهای سفت مثل یخ، ذرت بوداده و تهدیگ هم دشمن شماره یک سیمهای ارتودنسی هستند. گاز زدن یک تکه تهدیگ ضخیم و سفت میتواند باعث شل شدن براکت یا حتی شکستن آن شود.
-
از جویدن ناخن و مداد خودداری کنید:
شاید عادت داشته باشید موقع فکر کردن، مداد را بجوید یا استرس خود را با جویدن ناخن کم کنید، اما این کارها براکتها را لق میکند و ناگهان میبینید که یک براکت از جای خود درآمده است. چنین عاداتی با ایجاد فشار مداوم باعث کنده شدن براکتها یا خم شدن سیمها میشود، که نیاز به مراجعه فوری به متخصص دارد.
-
محافظ دندان در ورزش فراموش نشود:
اگر فوتبال یا بسکتبال بازی میکنید، یک محافظ دندان (mouth guard) تهیه کنید. کافی است یک توپ محکم به دهان شما برخورد کند تا براکتها آسیب ببینند و داخل دهانتان زخم شود! محافظ دندان معمولاً در داروخانهها یا فروشگاههای لوازم ورزشی موجود است، اما بهترین گزینه، محافظی است که مخصوص دندانهای ارتودنسیشده ساخته شده باشد.
-
همیشه موم ارتودنسی همراه داشته باشید:
اگر سیمی ناگهان بیرون زد، سریعاً روی آن موم بگذارید تا داخل لبتان را زخم نکند. موم ارتودنسی را معمولاً متخصص ارتودنسی در همان جلسه اول یا هنگام تنظیم براکتها به شما میدهد. اما اگر تمام شد یا در دسترس نبود، میتوانید آن را از داروخانهها یا فروشگاههای لوازم دندانپزشکی تهیه کنید.
سخن پایانی
مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی گاهی ترسناک به نظر میرسد، اما بیشتر مواقع با چند اقدام ساده میتوان شرایط را خیلی خوب کنترل کرد. اگر براکت شما شل شد، سیم بیرون زد یا درد شدیدی احساس کردید، نگران نباشید! معمولاً متخصص ارتودنسی براکتهای لق را مجدداً چسب میزند، سیمهای بیرونزده را تنظیم یا کوتاه میکند و در صورت نیاز، موم مخصوص برای جلوگیری از زخم شدن دهان میدهد. اگر درد دارید، ممکن است کشش سیمها را کاهش دهد یا راهکارهای کاهش حساسیت را پیشنهاد کند. مهم این است که وحشت نکنید و در اولین فرصت به کلینیک مراجعه کنید تا درمان شما بدون مشکل ادامه پیدا کند.
در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون مدیریت مشکلات اورژانسی در ارتودنسی می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.
همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره به مطب دکتر پروین خرازی مراجعه کنید.
