مشکلات رشد عمودی فک و درمان آن در سنین قبل از بلوغ

مشکلات رشد عمودی فک در سنین قبل از بلوغ:

یکی از شایع ترین مشکلات رشد عمودی فک است که به آن فک تحتانی مغلوب گفته می شود. رتروگناتیا نام دیگر بیماری رشد عمودی فک است. این عامل زمانی رخ می دهد که فک پایین نسبت به فک بالا به اندازه کافی رشد نکرده باشد. فک پایین مغلوب به اشتباه به عنوان اوربایت طبقه بندی می شود، که همپوشانی عمودی بین دندان های بالا و پایین است زیرا بیمارانی که فک پایین مغلوب دارند مبتلا به اوربایت عمیق نیز هستند.

 

در بیمار با بایت طبیعی، دندان های جلویی پایین معمولاً در تماس خفیف با پشت دندان های جلویی بالایی هستند. در بیمارانی که فک پایین مغلوب دارند، دندان های جلویی پایین با پشت دندان های جلویی بالا و گاهی در موارد شدید با سقف دهان تماس پیدا می کنند. این تصور را ایجاد می کند که دندان های جلویی بالایی بیرون زده و بیمار دچار دیپ بایت شده است. فاصله افقی بین دندان های بالا و پایین به عنوان اورجت شناخته می شود. هر چه فک پایین کوچک تر باشد، اورجت بزرگ تر است. اگر شدید باشد، لب پایین در شکاف بین دندان ‌های بالا و پایین خم می‌شود و باعث ایجاد چین خوردگی بین چانه و لب پایین می ‌شود. در این مورد بیمار اغلب چانه ضعیفی دارد. درست مانند آندربایت، اورجت که با فک‌های پایین مغلوب وجود دارد.

این بیماری می‌تواند از نظر شدت متفاوت باشد. از خفیف تا شدید، که در آن کجی قابل‌ توجهی در ویژگی‌ های صورت وجود دارد و ممکن است در آینده مشکلاتی برای عزت نفس ایجاد کند.

 

علل مغلوب فک پایین:

ژنتیک عامل اصلی در ایجاد فک پایین مغلوب است. خبر خوب این است که اگر بیمار زود ویزیت شود، ارتودنتیست‌ ها می‌توانند به اصلاح رشد فک‌ها کمک کنند تا بتوان از روش‌های جراحی پیچیده و تهاجمی در آینده اجتناب کرد.

 

عوارض رشد عمودی فک:

• مشکل در جویدن

• بایت و تراز ضعیف دندان

• درد مزمن فک یا مفصل (TMJ) و سایر مشکلات مفاصل

• مشکل در تنفس به خصوص در هنگام خواب یا هنگام دراز کشیدن به پشت

• آپنه خواب، خروپف و دیگر مشکلات تنفسی شبانه

• مسائل مربوط به عزت نفس

چه زمانی باید رشد عمودی فک در کودکان را درمان کرد؟

بهترین زمان برای درمان رشد عمودی فک درست قبل از جهش رشد بلوغ است. شاخص‌ های فیزیولوژیکی خاصی وجود دارد که ارتودنتیست ‌ها می توانند با بهره گیری از آن ها اقدام به درمان کنند. برخی از شاخص ها عبارتند از معاینه و تصاویر اشعه ایکس.

هنگامی که بیمار وارد دوران بلوغ می شود، عوامل رشد و هورمون های خاصی وجود دارد که نه تنها به رشد قد و رشد بافت عضلانی بیشتر کمک می کند، بلکه به تحریک رشد عمودی فک پایین نیز کمک می نماید. به همین دلیل، ما معمولاً این نوع درمان را در کودکان کوچک تر که چند سال تا بلوغ فاصله دارند (سنین 7 تا 9 سال) شروع نمی کنیم.

با این حال، جالب است بدانید که تعداد بیشتری از بیماران در سنین پایین تر به بلوغ می رسند. به عبارت دیگر در دختران، شروع جهش رشد بلوغ می تواند قبل از اینکه بیمار حتی تمام دندان های شیری خود را از دست بدهد، رخ دهد. در این مورد درمان ممکن است بعد از بلوغ انجام شود. برخی موارد می توان بعد از رویش دندان ‌های بزرگسالی، کار را با بریس به پایان برسانیم.

مقایسه با دختران، ما برای پسرانی که فک ‌های مغلوب  دارند، در حدود سنین 13 تا 15 سالگی درمان را آغاز خواهیم کرد. در این زمان اکثر یا همه دندان های بزرگسال آن ها روییده است، به این معنی که می توان آن ها را به طور همزمان با بریس ها و وسایل اصلاح رشد درمان کرد.

هنگامی که یک بیمار جهش رشد خود را پشت سر گذاشت و هیچ پتانسیل رشدی باقی نماند، اصلاح بایت و مشخصات او با استفاده از وسایل بسیار دشوار است. در عوض، ممکن است گزینه های جراحی یا کشیدن دندان در نظر گرفته شود.

 

برای اصلاح مغلوب فک پایین در کودکان کوچکتر از چه وسایلی استفاده می شود؟

هنگامی که فک پایین بیمار به اندازه کافی رشد نکرده است، ما اغلب از وسایل ارتوپدی (وسایلی که به رشد کمک می کنند) به جای وسایل ارتودنسی (وسایلی که دندان ها را حرکت می دهند) استفاده می کنیم. اکثر این دستگاه ها نیمه دائمی هستند، به این معنی که روی دندان ها ثابت می شوند.

 

دستگاه Herbst:

مانند هر چیز جدیدی، کودک شما باید با دستگاه هربست در دهان خود سازگار شود. خبر خوب این است که از آنجایی که کودکان نسبت به بزرگسالان انعطاف پذیر تر هستند، سازگاری با چیز های جدید برای آن ها آسان تر است. معمولاً حدود یک هفته طول می کشد تا به خوردن، جویدن و صحبت کردن با دستگاه عادت کنید.

خوردن غذا های نرم تر به حساسیت عضلات کمک می کند که ممکن است در هفته اول یا دو هفته با عادت کردن کودک به دستگاه خود ایجاد شود. حذف غذا های چسبنده مانند آبنبات و آدامس یا غذاهای سفت و ترد که می تواند به دستگاه آسیب برساند و زمان درمان را طولانی تر کند، مهم است.

 

تفاوت بین هدگر و دستگاه هربست:

هدگیر یکی از بهترین وسایلی است که به اصلاح فک پایین مغلوب کمک می کند، البته اگر به خوبی پوشیده شود. این دستگاه با محدود کردن رشد فک بالا کمک می کند تا فک پایین بتواند در نهایت به جلو برسد. این دستگاه دارای عوارض جانبی محدودی است و معمولاً در همان دوره زمانی که دستگاه Herbst استفاده می شود نمایان می گردد.

با این حال، قابل جابجایی است و برای موثر بودن به 12 الی 16 ساعت سایش نیاز دارد. اغلب، انطباق با این دستگاه ضعیف است به این معنی که بیماران همیشه آن را به خوبی استفاده نمی کنند. از آنجایی که دستگاه Herbst قابل جابجایی نیست، اثربخشی بالینی بهتری نسبت به دستگاه Headgear دارد.

 

نتیجه گیری:

بی نظمی در رابطه بین دندان ها و فک ها در سنین بزرگسالی به رشد دندان ها و کل مجموعه کرانیوفسیال مربوط می شود که می تواند تحت تأثیر عوامل درون زا و برون زا متعددی قرار گیرد.

رشد در نتیجه بازسازی و جابجایی است، جایی که استخوان های صورت به سمت بالا و عقب رشد می کنند و به سمت پایین و جلو حرکت می نمایند و فک پایین از طریق رشد راموس و عمل ماهیچه های جونده به فک بالا می رسد.

تغییر دوره های رشد شدید و کم شدت، بازسازی استخوان ها از طریق رسوب و جذب، توسعه سینوس ها، فرآیند های آلوئولی و رویش دندان از طریق تغییرات مداوم در نسبت های اسکلت صورت، روابطی را ایجاد می کند که در سنین بزرگسالی دیده می شود.

در دوران نوجوانی، وقوع شلوغی ثنایای فک پایین مشاهده می شود که اعتقاد بر این است که بیان دیررس شلوغی اولیه است. عوامل اتیولوژیکی که باید مورد توجه قرار گیرند عبارتند از پویایی رشد و چرخش فک بالا و پایین، اکلوژن، ابعاد قوس دندانی، اندازه دندان، بلوغ بافت نرم، نیروی جونده و رویش دندان آسیاب سوم.

بروز دیررس شلوغی فک پایین بعد از 18 سالگی رخ می دهد و احتمالاً ناشی از عوامل پسرونده و دژنراتیو است.

 

در صورت هرگونه سوال و یا ابهام پیرامون مشکلات رشد عمودی فک و درمان آن در سنین قبل از بلوغ می توانید هم اکنون با همکاران و دوستان ما از وب سایت خانم دکتر پروین خرازی، در ارتباط باشید.

همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره به مطب دکتر پروین خرازی مراجعه کنید